โมดูลเสริม 11 · ใช้ให้ปลอดภัย

ลิขสิทธิ์ · จริยธรรม · ข้อจำกัด

ภาพ AI สวยและไว แต่ถ้าใช้พลาดอาจโดนเคลม โดนลดการมองเห็น หรือผิดกฎโฆษณาได้ — โมดูลนี้คือ “เบรก” ที่ทำให้ใช้ AI อย่างมั่นใจ

หมายเหตุ: เอกสารนี้เป็นแนวทางปฏิบัติเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย · กรณีจริงของแบรนด์คุณ ควรตรวจกับผู้เชี่ยวชาญ และอ้างอิงแนวทางล่าสุดของหน่วยงาน (เช่น สคบ., อย.) และเงื่อนไขแพลตฟอร์ม/OpenAI

ใครเป็น เจ้าของภาพ ที่ AI สร้าง?

โดยทั่วไป ภาพที่คุณ สร้างเองจาก ChatGPT (จากข้อความล้วน) — ผู้ใช้มีสิทธิ์นำเอาต์พุตไปใช้ รวมถึงเชิงพาณิชย์ ตามเงื่อนไขการใช้งานของ OpenAI (ควรอ่านฉบับล่าสุด)

แต่จะ เสี่ยงทันที ถ้า:

  • เอา ภาพ/งานของคนอื่น มาเป็นอินพุตหรือดัดแปลง (ลิขสิทธิ์เป็นของเขา)
  • สร้างภาพที่ เลียนสไตล์เฉพาะตัวของศิลปิน/แบรนด์ จนสับสน
  • มี หน้าคนจริง / โลโก้ / ตัวการ์ตูนมีลิขสิทธิ์ อยู่ในภาพ
ทางปลอดภัยสุดสำหรับ SME: ใช้รูปสินค้า/แบรนด์ของตัวเอง เป็นต้นทาง (ดูไฟล์ 10) — ลิขสิทธิ์เป็นของคุณ ไม่ต้องลุ้น

กฎเหล็ก 6 ข้อ — อย่าทำ

ก็อปรูปคนอื่นจากเว็บมาใช้/มาเป็นอินพุต
แม้ติดเครดิต ก็ยังเป็นการทำซ้ำงานลิขสิทธิ์ — ใช้รูปตัวเอง หรือรูปฟรีไลเซนส์ (เช่น Unsplash/Pexels) หรือเจนเองเท่านั้น
สร้าง/ใช้ หน้าบุคคลจริง (ดารา ลูกค้า คนดัง) โดยไม่ได้รับอนุญาต
ละเมิดสิทธิในภาพ/ความเป็นส่วนตัว และเสี่ยง deepfake
เลียน โลโก้ / แบรนด์ / ตัวการ์ตูนมีลิขสิทธิ์
เช่น ตัวการ์ตูนค่ายดัง โลโก้แบรนด์อื่น — เสี่ยงเครื่องหมายการค้า/ลิขสิทธิ์
ทำภาพ อ้างสรรพคุณเกินจริง / ก่อน-หลังเว่อร์
ผิดกฎโฆษณา (โดยเฉพาะอาหาร เครื่องสำอาง อาหารเสริม สุขภาพ การเงิน)
แตะเนื้อหา อ่อนไหว: สถาบันพระมหากษัตริย์ · ศาสนา (เช่น ล้อเลียนพระพุทธรูป) · การเมือง
ผิดกฎหมาย/วัฒนธรรมไทย และทำลายแบรนด์
ใส่ ข้อมูลลับ/ข้อมูลส่วนบุคคลลูกค้า ลงใน prompt
ข้อมูลอาจถูกประมวลผล/เก็บ — อย่าใส่เลขบัตร ข้อมูลส่วนตัว ความลับธุรกิจ

ต้อง ติดป้าย “AI” ไหม?

แพลตฟอร์มใหญ่ (Meta, TikTok, YouTube) มีนโยบายให้ กำกับ/ติดป้ายคอนเทนต์ที่สร้างหรือแก้ด้วย AI โดยเฉพาะภาพที่ ดูสมจริง เช่น คน เหตุการณ์ สถานที่

  • ภาพโปรดักต์/กราฟิกตกแต่งทั่วไป — มักไม่ต้องติดป้าย แต่เปิดป้าย AI ไว้ช่วยเรื่องความโปร่งใส
  • ภาพ คน/เหตุการณ์ที่ดูเหมือนจริง — ควรติดป้าย “สร้างด้วย AI” เพื่อไม่ให้เข้าใจผิด และเลี่ยงโดนระบบลดการมองเห็น
  • เขียนในแคปชันตรง ๆ ก็ได้ เช่น “ภาพประกอบสร้างด้วย AI”
กฎข้อนี้อัปเดตบ่อย — เช็กนโยบาย AI content ล่าสุดของแต่ละแพลตฟอร์มก่อนแคมเปญใหญ่

กฎโฆษณาไทย ที่เจอบ่อย

ภาพสวยแต่ข้อความ/การเคลมผิดกฎ = โดนปรับได้ ระวังเป็นพิเศษกับกลุ่มนี้

กลุ่มสินค้าสิ่งที่ต้องระวังในภาพ/ข้อความ
เครื่องสำอาง / สกินแคร์ห้ามเคลมรักษา/เปลี่ยนโครงสร้างผิว · ภาพก่อน-หลังต้องไม่เกินจริง · มีเลขจดแจ้ง อย.
อาหาร / อาหารเสริมห้ามเคลมรักษาโรค/ลดน้ำหนักเว่อร์ · ต้องมี อย. · คำเตือนตามที่กำหนด
ก่อน-หลัง (ทุกหมวด)ต้องมาจากผลจริง/มีหลักฐาน · ไม่ตัดต่อให้เข้าใจผิด · อาจต้องมีข้อความกำกับ
การเงิน / ลงทุนห้ามการันตีผลตอบแทน · ระวังเข้าข่ายชวนเชื่อเกินจริง
ราคา / โปรโมชั่นภาพป้ายราคา/ส่วนลดต้องตรงเงื่อนไขจริง ไม่ลวงให้เข้าใจผิด
กฎง่าย ๆ: ถ้าภาพ AI ทำให้ลูกค้า “เข้าใจผิด” เรื่องผลลัพธ์/คุณสมบัติ/ราคา — ถือว่าเสี่ยงผิดกฎ ไม่ว่าจะตั้งใจหรือไม่

ข้อจำกัดของ AI — เมื่อไหร่อย่าใช้ (หรือต้องตรวจ)

Images 2.0 เก่งขึ้นมาก แต่ยังพลาดเรื่องพวกนี้ — อย่าเชื่อภาพ 100%

!
ตัวเลข/สถิติในอินโฟกราฟิก
AI มั่วตัวเลขได้ — พิมพ์ตัวเลขจริงทับเอง หรือตรวจทุกตัวก่อนใช้
!
ไดอะแกรม / แผนที่ / สัดส่วนเชิงเทคนิค
ตำแหน่ง/โครงสร้างมักเพี้ยน — ใช้เป็นโครงคร่าว ๆ แล้วแก้
!
โลโก้แบรนด์ / ตัวหนังสือยาว ๆ
มักบิดเบี้ยว — เว้นที่ว่างแล้ววางโลโก้/ข้อความจริงใน Canva
!
มือ นิ้ว ฟัน คนหลายคน
ยังเพี้ยนได้ — ซูมเช็กก่อนใช้ หรือขอหลายภาพแล้วเลือก
!
ความแม่นเชิงฟิสิกส์ (เงา การสะท้อน สัดส่วนของจริง)
ตรวจว่าเงา/แสง/ขนาดสมเหตุผล โดยเฉพาะภาพสินค้าจริง
กฎทอง: AI ทำ 80% ที่เหลือคนตรวจ/แก้ — งานที่ “ผิดไม่ได้” (ราคา สรรพคุณ ข้อมูล) ต้องมีคนเช็กเสมอ

เช็กลิสต์ ก่อนกดโพสต์

รูป/อินพุต มีสิทธิ์ใช้ (ของเราเอง / ฟรีไลเซนส์ / เจนเอง)
ไม่มี หน้าคนจริง / โลโก้ / ตัวละครของคนอื่น โดยไม่ได้รับอนุญาต
ข้อความ/ภาพ ไม่เคลมเกินจริง และตรงเงื่อนไขจริง
ตรวจ ตัวเลข ราคา ข้อความ โลโก้ มือ แล้วว่าถูกต้อง
ติดป้าย “AI” แล้ว ถ้าเป็นภาพคน/เหตุการณ์ที่ดูสมจริง
ไม่มีเนื้อหา อ่อนไหว (สถาบัน/ศาสนา/การเมือง)
กลุ่มเสี่ยง (อาหาร/เครื่องสำอาง/อาหารเสริม/การเงิน) มี อย./คำเตือน ครบ
พิมพ์เช็กลิสต์นี้แปะไว้ข้างจอ หรือทำเป็นด่านสุดท้ายก่อนส่งภาพให้ลูกค้า/ลงโพสต์